Feljtonistika Mihaila Bulgakova između 1924. i 1926. godine označava završnu, zrelu fazu njegovog novinskog rada, u kojoj se rutinski novinarski angažman u redakciji Gudoka preobražava u vrhunsku satiričnu prozu. U ovom periodu Bulgakov napušta jednostavne hroničarske beleške i izgrađuje kompleksne, narativno zaokružene feljtone u kojima novinska vest služi samo kao povod za razvijenu satiričnu priču
Prevod Nada Uzelac
Izdanje 2016 | Format 11×18cm
Strana 396 | ISBN 9788689107630
1.500 рсд
„Karakteristična crta Bulgakovljevih feljtona je visok stepen fikcionalizacije činjenice“, i zaista je to bilo tako, čak bismo rekli „umetnost bez premca“. Pored toga, u ovom slučaju treba istaći nesumnjivu stvaralačku hrabrost Bulgakova-satiričara. Feljton s početka 20-ih je najčešće mala minijatura zasnovana na određenoj činjenici. U obradi činjenica preovlađuju novinarske tehnike.
Činjenica i njeno satirično tumačenje nisu uvek organski povezani. U mnogim slučajevima Bulgakov uspešno prevazilazi ovu prividnu nespojivost činjenica i fikcije. Bulgakovljevo ekstenzivno korišćenje fiktivnih elemenata u feljtonima nipošto nije bilo formalno sredstvo. Bulgakov je nastojao da u svojim satiričnim minijaturama stvori onaj efekat generalizacije, bez kojeg je prava satira nezamisliva, da iza konkretne činjenice vidi veliki društveni problem. U ovome je suštinska odlika Bulgakovljevih feljtona.
Feljtonistika Mihaila Bulgakova između 1924. i 1926. godine označava završnu, zrelu fazu njegovog novinskog rada, u kojoj se rutinski novinarski angažman u redakciji Gudoka preobražava u vrhunsku satiričnu prozu. U ovom periodu Bulgakov napušta jednostavne hroničarske beleške i izgrađuje kompleksne, narativno zaokružene feljtone u kojima novinska vest služi samo kao povod za razvijenu satiričnu priču.
Tematika komunalnih stanova, komšijskih sukoba, nepismenih birokrata i lažnih ustanova dostiže svoj paroksizam, prikazujući društvo u kojem je svakodnevni život potpuno poremećen bizarnim propisima. Feljtoni iz ovih godina sve češće prelaze granicu čistog realizma i zalaze u predeo fantastičnog i grotesknog, nagoveštavajući tematske i estetske postupke primenjene u Psećem srcu i Kobnim jajima.
Autor nemilosrdno secira uspon novopečene buržoazije, sitnog šićarenja i ideološkog konformizma, razotkrivajući kako se iza novih sovjetskih parola kriju stara pohlepa i primitivizam. Jezička slojevitost ovih tekstova ogleda se u suočavanju uličnog žargona, izveštačenog birokratskog novogovora i uzvišenog književnog stila, čime se postiže snažan komični i kritički efekat.
Tokom 1925. i 1926. godine u feljtonima se oseća sve veća tenzija i oprez, budući da autorova prepoznatljiva ironična žaoka postaje sve teže prihvatljiva zvaničnim ideološkim krugovima i cenzuri. Napuštanje pisanja feljtona 1926. godine nije bilo slučajno, nego svesno, to je radikalni rez kojim se Bulgakov konačno oslobodio iscrpljujućeg svakodnevnog rada za novine kako bi se potpuno posvetio pozorištu i obimnijim proznim delima.
Ovi pozni novinski radovi ostaju neponovljiv dokumentarni i umetnički svedok jednog vremena, ali i ključni poligon na kojem je pisac do savršenstva izbrusio tehniku građenja likova i dijaloga pre ulaska u svoju veliku dramsku i romansijersku epohu.
¾
Mihail Afanasjevič Bulgakov (1891–1940), po profesiji lekar, a po vokaciji vitez ruske proze, stvorivši dela u kojima se natprirodno i svakodnevno prepliću u kolopletu razorne satire. Njegovo životno delo, „Majstor i Margarita”, predstavlja jedinstven spoj hrišćanske metafizike, faustovske pogodbe i brutalnog ismevanja sovjetske birokratije. Živeći pod senkom Staljinove cenzure, pisao je svoje najznačajnije redove „za fioku”, svestan da za njegovog života svetlost dana neće ugledati, ali nepokolebljiv u svojoj umetničkoj istini. Bulgakov je simbol trijumfa mašte nad ugnjetavanjem, pisac koji je đavola doveo u Moskvu samo da bi pokazao koliko je ljudska iskvarenost ponekad veća od demonske.
