Šahname je krunsko delo persijske književnosti i jedan od najvećih epova u istoriji čovečanstva. Napisao ga je veliki pesnik Ferdusi na prelazu iz 10. u 11. vek, posvetivši mu više od 30 godina života. Sadrži oko 50.000 distiha (stihova u paru), što ga čini dvostruko dužim od Homerove Ilijade i Odiseje zajedno. To je hronika koja prati persijsku istoriju od mitskog stvaranja sveta, preko zlatnog doba heroja i vitezova, pa sve do pada Sasanidskog carstva u 7. veku. Najvažnija figura je mitski heroj Rostam, čiji podvizi i tragična sudbina čine srž herojskog dela epa. Napisana skoro u potpunosti na čistom persijskom jeziku, bez uticaja arapskog, Šahname je doslovno sačuvala iranski kulturni i jezički identitet od asimilacije. Danas, posle više od hiljadu godina, ovo remek-delo i dalje živi kao simbol ponosa, moralnog kodeksa i umetničke genijalnosti Istoka.
Prevod Aleksandar Vojvodić
Izdanje: 2026 | Format 13.5×20cm
Strana 348 | ISBN 9788660201098
1.800 рсд
Šahname je krunsko delo persijske književnosti i jedan od najvećih epova u istoriji čovečanstva. Napisao ga je veliki pesnik Ferdusi na prelazu iz 10. u 11. vek, posvetivši mu više od 30 godina života.
Sadrži oko 50.000 distiha (stihova u paru), što ga čini dvostruko dužim od Homerove Ilijade i Odiseje zajedno.
To je hronika koja prati persijsku istoriju od mitskog stvaranja sveta, preko zlatnog doba heroja i vitezova, pa sve do pada Sasanidskog carstva u 7. veku.
Najvažnija figura je mitski heroj Rostam, čiji podvizi i tragična sudbina čine srž herojskog dela epa.
Napisana skoro u potpunosti na čistom persijskom jeziku, bez uticaja arapskog, Šahname je doslovno sačuvala iranski kulturni i jezički identitet od asimilacije.
Danas, posle više od hiljadu godina, ovo remek-delo i dalje živi kao simbol ponosa, moralnog kodeksa i umetničke genijalnosti Istoka.
Šahname je nacionalni ep Irana i jedno od najdužih pesničkih dela koje je napisao jedan autor – sadrži oko 50.000 distiha (kupleta). Ep pokriva istoriju Persijskog carstva od mitskih vremena i stvaranja sveta, pa sve do arapskog osvajanja Persije u 7. veku. Delo se deli na tri glavna perioda: Mitski period – govori o stvaranju sveta, prvim kraljevima i otkriću vatre i civilizacije. Herojski period – najduži i najpopularniji deo, ispunjen pričama o vitezovima, čudovištima i tragičnim junacima. Središnja figura ovog dela je Rostam, mitski junak nadljudske snage, čija je tragična borba protiv sopstvenog sina Sohraba jedan od najemotivnijih delova epa. Istorijski period – bavi se stvarnim dinastijama (poput Sasanida) i spaja istorijske činjenice s legendama.
Šahname je i danas veoma važno delo, jer čuva jezik od zaborava. Ferdusi je svesno izbegavao arapske pozajmice i pisao čisto persijskim jezikom (farsi). Time je praktično revitalizovao i sačuvao jezik od asimilacije. Delo nije samo zbirka priča, ono je praktično kodeks časti, morala i patriotizma. Ono i danas oblikuje nacionalni identitet Iranaca. Ferdusi je sam najbolje opisao trajnost svog rada u jednom od svojih čuvenih stihova: „Podigao sam visoki dvorac od stihova, kojem vetar i kiša ne mogu da naude.“
¾
Ferdusi (oko 940–1020. godine) je bio veliki persijski pesnik i jedna od najvažnijih figura iranske kulture. Rođen u Tusu (današnji Iran), živeo je u vreme kada je arapski jezik dominirao islamskim svetom, preteći da potisne stari persijski jezik i kulturu. Ferdusi je posvetio više od tri decenije svog života stvaranju dela koje će spasiti persijsku baštinu od zaborava. Njegov trud ga je koštao bogatstva, pa je na kraju života ostao siromašan, ali je njegov zavet Iranu i svetu ostao besmrtan.
