Sapfo je po svemu sudeći sastavila deset hiljada stihova, od kojih danas postoji svega 650. Pisala je ljubavnu poeziju, namenjenu izvođenju uz pratnju lire. Suda joj pripisuje i epigrame, elegije i jambsku poeziju, ali u pogledu ovog njeno autorstvo ostaje sumnjivo. Verovatnije je da je to helenistička poezija, nadahnuta Sapfom. Antički autori izričitiji su u tvrdnji da je Sapfo pisala prvenstveno ljubavnu poeziju.
Prevod Marija Matojani | Pogovor Milan Miletić
Izdanje: 2021 | Format 13.5×20cm
Strana 296 | ISBN 9788660200725
1.350 рсд
Sapfo je po svemu sudeći sastavila deset hiljada stihova, od kojih danas postoji svega 650. Pisala je ljubavnu poeziju, namenjenu izvođenju uz pratnju lire. Suda, vizantijska enciklopedija, pripisuje joj i epigrame, elegije i jambsku poeziju, ali u pogledu ovog njeno autorstvo ostaje sumnjivo. Verovatnije je da je to helenistička poezija, nadahnuta Sapfom. Antički autori izričitiji su u tvrdnji da je Sapfo pisala prvenstveno ljubavnu poeziju.
Iako je od nekadašnjih devet tomova nastalih na ostrvu Lezbos sačuvano svega oko 650 stihova – uglavnom u vidu fragmentarnih odlomaka sa sačuvanih papirusa – ova knjiga predstavlja celovit uvid u njen lirski svet. Obuhvata intimne molitve boginji Afroditi, strastvene ljubavne pesme, svadbene pesme i dirljive stihove posvećene prijateljicama i porodici. Njena struktura stiha (sapfijska strofa) izvršila je presudan uticaj na grčku i rimsku poeziju, kao i na celokupnu modernu liriku.
Biografski podaci o Sapfi oskudni su i najčešće protivrečni. Pored toga, malo je onih koji su pouzdani. Rođena je oko 630. godine pre nove ere, na ostrvu Lezbu, u najvećem gradu Eresu, to jest Mitileni. Prema prvim i opšte prihvaćenim podacima, otac joj se zvao Skamandronim (premda postoji još deset imena u opticaju) , a majka Kleida (iako i za ovo postoji samo pretpostavka, na osnovu toga što je Sapfina kćerka, prema Papirusima iz Oksirinka i Sudi, dobila ime po njoj). Njen otac, prema Ovidijevim Heroinama (Epistulae Heroidum), umro je kad je Sapfi bilo svega sedam godina. Ni u jednom od njenih sačuvanih pesama ili fragmenata, nema ni pomena o ocu.
Prema tradiciji, imala je tri brata – Erigija, Lariha i Haraksa. Prema Ateneju, Sapfa je često hvalila Lariha, koji je škropio vinom gradsku dvoranu u Mitileni, što je uvek bila privilegija dečaka iz najboljih prordica. Prema izvesnom antičkom predanju Haraks je bio u vezi s egipatskom kurtizanom Rodopidom. Herodot pominje da je Haraks oteo Rodopidu i tražio ogroman novac kao otkup. Larih i Haraks pominju se u Sapfinom fragmentu, pronađenom 2014. godine, dok se Erigije pominje u tri antička izvora, ali ga nema ni u jednom sačuvanom fragmentu Sapfe.
¾
Sapfo (oko 630–570 pre nove ere), grčka pesnikinja s ostrva Lezba, koju je Platon nazvao „desetom Muzom” zbog njene nenadmašne umetničke veštine. Bila je središnja figura zajednice mladih žena kojima je predavala poeziju, muziku i igru, negujući kult lepote i afiniteta prema boginji Afroditi. Njena poezija uvodi potpuno nov, intiman ton u književnost, stavljajući lična osećanja, čežnju i strast iznad epskih podviga i ratova. Ona je izumitelj specifične metarske forme poznate kao „sapfička strofa”, koja je kasnije izvršila ogroman uticaj na rimske pesnike poput Katula i Horatija. Premda je većina njenog obimnog opusa izgubljena, sačuvani fragmenti i čuvena „Himna Afroditi” svedoče o njenoj iskrenosti i emotivnoj jačini. Sapfo ostaje simbol ženskog glasa u književnosti i jedan od prvih autora koji je uspeo da prolaznost trenutka pretoči u večnu umetnost.
